Życie w podróży czy podróż przez życie?

Przedwczoraj

Kiedyś się bałam. Gdy stanęłam przed wyborem studiów, zamiast szlifowania języków na jednym z uniwersytetów w Grenoble, na który mnie przyjęto bez problemu, wybrałam bezpieczny wariant studiowania w Warszawie i tym samym, zamieszkania u babci.

Asekuracyjnie, warunki cieplarniane.

W trakcie studiów, zrobiłam kurs na pilotów wycieczek, ale nigdzie poza Europę się nie wybrałam. Raz mogłam zostać przez sezon narciarski rezydentem w Austrii ale opcję tę odrzuciłam decydując się na posadę – uwaga – sekretarki oraz tłumacza technicznego w małym prywatnym przedsiębiorstwie; wtedy wydawało mi się to szczytem tuż-po-studenckich możliwości.

Z mężem marzyły nam się Indie, które mogliśmy połączyć z Pakistanem (mieliśmy tam bazę), ale nie chciało nad się tyle wydawać na szczepionki, więc chyba wtedy nawet się nie ruszyliśmy z lewego brzegu Wisły. Nim się pobraliśmy, myśleliśmy o podróży do Meksyku, lecz oszczędności poszły w ściany.

Z racji mojego pochodzenia, otrzymałam też w pewnym momencie konkretną propozycję pojechania z Polskim Kontyngentem Wojskowym do Iraku – propozycję, z której nie skorzystałam. Zapewne znowu się bałam.

Czas leciał, doktoracik, życie stawało się coraz wygodniejsze i przewidywalne. Prosta linia donikąd.

To było przed. Przed tym jak sama sobie zeszłam z drogi.

Wczoraj

Jedna z pierwszych rzeczy, którą zrobiłam po rozwodzie, było zakupienie biletu lotniczego i odwiedzenie przyjaciółki na południu Francji. Było to dla mnie jednoznaczne ze zrobieniem czegoś dla siebie. Koniec wymówek, że to, że tamto.

Zaczęłam więc sama podróżować. Coraz częściej, coraz dalej. Pytano dlaczego. Ano ponieważ chcę i mogę. Oprócz uniwersytetu życia, podróże stanowiły dla mnie wyzwanie. Jeśli sobie poradzę, dajmy na to, w takiej Malezji, to poradzę sobie wszędzie. Czego szukam? Może czegoś, czego mi brakowało w życiu codziennym? Adrenaliny, spontaniczności, zawierania znajomości w sposób niezobowiązujący i bezinteresowny, natchnienia, wolności, szaleństwa, odreagowania na sztywne normy społeczne? Na pewno nie szukałam męża –drugi sam do mnie przyszedł, jeżeli już to siebie.

W podróży się zmieniam. Inaczej się odżywiam, inaczej wyglądam, inaczej się ubieram. Włosy mi jaśnieją a cera ciemnieje, piegi wyskakują. Czy w związku z tą nową konfiguracją, lubię siebie bardziej niż zwykle? Tak, podobam się sobie taka bardziej. Nie ma tej całej spinki, że obcasy, torebka, dopasowana do butów. Oczyszczam swój organizm kofeiny, czekolady, chleba, masła, żółtego sera. Okazuje się, że można chodzić w tych samych ubraniach, że można żyć bez gorącego prysznicu, że nie trzeba pić czterech kaw dziennie.

Im bardziej odkrywałam świat, tym bardziej odkrywałam siebie. A droga do szczęścia prowadzi przez samoświadomość. Jadąc w nieznane, dowiaduję się czegoś nowego, nie o tym miejscu, lecz o mnie. To znaczy o tym miejscu też, ale co mi da jeszcze jedno muzeum czy jeszcze jeden wodospad? Jak zachowam się w danej sytuacji, co o tym myślę, czy podoba mi się, to co widzę, jakie potrzeby to u mnie zaspakaja, co to do mnie mówi, co mogę z tego wynieść?!?

Gdzieś wyczytałam, że zadawanie sobie pytań jest punktem wyjścia do naprawdę dalekiej, wewnętrznej podróży. A to najbardziej niezwykła z podróży J Przestało mi chodzić o to, by się rzucać na pierwsze wolne miejsce w autobusie. W podróży inne rzeczy stają się ważne; na przykład to, żeby w ogóle przeżyć.

Dziś

Z drugim mężem poczuliśmy, że czas ruszać dalej. Byliśmy głodni innych wyzwań niż „no to co dziś jemy?”, czy też „wiesz, kochanie, pralka się zepsuła”. Ale bez żadnej obsesji, że musimy zbawić świat. Świat się zbawi sam, a naszym obowiązkiem jest zbawienie wpierw samych siebie.

Obecnie podróżujemy po Afryce Wschodniej, do której trafiliśmy w 10 dni po ślubie. Nie wiemy, ile czasu nam to zajmie, może kilka tygodni, może kilka miesięcy. Nie mamy żadnych konkretnych planów: trochę sprawianie sobie przyjemności, trochę cieszenie się życiem, trochę zrozumienie świata, trochę rozglądanie się za jakimiś zawodowymi możliwościami współpracy. A świata można się nauczyć tylko w świecie. Dla nas poznawanie samo w sobie jest wartością. Tylko w ten sposób możemy się przekonać, czy „normalne” życie, które wiedlibyśmy w Europie, jest świadomie przez nas wybrane czy defaultowe. Czy tęsknimy. I jeśli już, to za czym.

Oczywiście, nie zawsze jest łatwo. Rzekłabym nawet, że najczęściej jest ciężko. Każdy dzień w Afryce jest wyzwaniem. K a ż d y. Codziennie coś jest nie tak. Tu wydawałoby się najprostsze rzeczy wcale nie są takie proste: ciepła woda w kranie, dobra kawa, dostęp do Internetu, pobranie pieniędzy z bankomatu. Ale gdybym chciała mieć to wszystko, nie ruszałabym się z domu.

Na nasz projekt różnie się zapatrywano, od rozeuforyzowanej aprobacji po pukanie się w głowę. Straszeniom (oczywiście przez ludzi, którzy na Czarnym Lądzie nigdy nie byli) nie było końca: „malaria!”, „rozwolnienia!”, „jadowite węże!”, „krokodyle-ludożercy!”, „odcinanie kończyn maczetą!”…

Oczywiście, wszystko może się zdarzyć, ale wszystko może się zdarzyć wszędzie.

   

Korzystam z okazji, by oświadczyć, że w Afryce to prędzej zwierzęta mogą się ciebie przestraszyć niż ty zwierząt; że, żeby zobaczyć goryle, to trzeba wykupić pozwolenie za (bagatela) USD 500; a ja (przynajmniej jeszcze) w Afryce Wschodniej nie doświadczyłam osobiście żadnej panafrykańskiej paniki w związku z wirusem eboli.

Sezon ogórkowy ma się zaś w Europie dobrze.

Nasz wybór zostawał nieustannie poddawany interpretacji: „czy to podróż poślubna? Wolontariat?” No tak, te dwie rzeczy by jeszcze jakoś uszły… „Dlaczego Afryka?” A dlaczego nie Afryka? Swoją drogą, powód jest bardzo prozaiczny, a nawet meteorologiczny; w Afryce w nasze lato jest zima, więc to najlepszy sezon. Nie mamy żadnej obsesji na punkcie Afryki, oboje jej nie znaliśmy, więc równie dobrze można było nasze podróżowanie zacząć od niej.

Moim ulubionym pytaniem stało się „no ale czym wy się TAM tak w ogóle będziecie zajmować?” Odpowiedzi typu „nie wiem i nie chcę wiedzieć”, ”jesteśmy otwarci”, nie sprzedawały się za dobrze. Ale my naprawdę nie wiemy gdzie będziemy za trzy dni, przybieramy skromną postawę badacza, na zasadzie „nic nie wiem, ale przychodzę po wiedzę, chcę spróbować, doświadczyć, poszerzyć swoje horyzonty”.

Najchętniej cytowałabym jednego z bohaterów Zafóna, który na pytanie „co pan zrobi?”, odpowiada: „To samo co wszyscy starzy ludzie: usiądę i będę deliberował nad tym, co by było, gdybym zrobił wszystko inaczej” J

Jutro

W drodze poznajemy ludzi zewsząd, najczęściej pary w wieku 20+/60+, które tak samo jak my, są w podróży (w sensie przez życie, nie po Afryce), rzuciły prace, chciałyby rzucić pracę, są wolontariuszami, czy też (nie)„zwykłymi” podróżnikami. Czas pokaże co i gdzie będziemy robić.

W miarę podróży nasze wyobrażenie o takim życiu jakie byśmy chcieli wieść nabiera kształtów (ja się odnajduję w pisaniu, mąż w doradztwie biznesowym), plany się konkretyzują, oczy otwierają, przyjaźnie zacieśniają. Jednocześnie przezwyciężając przeciwności losu, budujemy nowe wspomnienia a nasz związek staje się dojrzalszy.

Oczywiście jesteśmy często zmęczeni, niewyspani, podirytowani, pokąszeni, oszukiwani. Tanio nie jest, w Kenii rozczarowaliśmy się wolontariatem, w Ugandzie ciągle pada. Owszem, parę razy nas zatrzymano, ale to nie my byliśmy obiektem kontroli, tylko nasi kierowcy.

I jasne, że znam przyjemniejsze rzeczy niż rewizje osobiste, przymusowe korzystanie z taksówek po 19:00 czy też bycie budzonym w niedziele o 05:27 przez ryjące guźce, ale przynajmniej nigdy nie będziemy żałować, że się nie odważyliśmy spróbować. Na pytanie „co zrobiłaś ze swoim życiem?” chciałabym móc odpowiedzieć moim wnukom coś więcej niż „umyłam okna i powiesiłam firanki”… A konfrontacja z własnymi (i, jak się okazuje, cudzymi) paranojami i marzeniami, jest bezcenna. Inwestujemy w siebie, a to coś czego nigdy tak świadomie i na taką skalę nie robiliśmy.

Gdzieś indziej wyczytałam, że nasz świat jest napędzany przed dwie siły – przez lęk i przez wiarę. Lęk mam już za sobą, czas na inne wyzwania J